Jak powinny wyglądać newsy, czyli Wieści ? na to pytanie powinien odpowiedzieć sobie każdy początkujący dziennikarz, zarówno internetowy, jak i prasowy. Po pierwsze, muszą one być: ?Zwarte, rzeczowe, możliwie najbliższy faktom, zjawiskom czy zdarzeniom?*. Co to oznacza? Przede wszystkim tekst informacyjny nie powinien być dłuższy niż potrzeba. Wystarczy, żeby odpowiadał na sześć kanonicznych pytań:
- Kto?
- Co?
- Gdzie?
- Kiedy?
- Jak?
- Dlaczego?
To jest rdzeń informacyjny. Musi on być w każdym newsie. Cała reszta to kwestia doboru środków językowych. Pierwsze cztery pytania to czysta, obiektywna informacja. Dwa ostatnie to już część spekulatywna. Rzadko znamy na te pytania jasną odpowiedź. Podam przykład:
Dzisiaj (kiedy?) trafiła do księgarń (gdzie?) nowa książka Andrzeja Ziemiańskiego (kto?) ? Achaja (co?).
To ustalić jest łatwo. Trudniej dowiedzieć się ?jak? i ?dlaczego?? W przypadku takich informacji nie ma sensu się nad tym zastanawiać. Czasem jednak, kiedy informacja dotyczy rzeczy poważnych, dziennikarz może próbować spekulować o intencjach i powodach działań. Wówczas najlepiej jest zaznaczyć, że jest to ?nasze zdanie?, ?jak uważa nasz korespondent?, ?jak podaje nasz informator? etc.
Konstrukcja Wieści
Teraz poświecę chwilę konstrukcji Wieści. News składa się z kilku części: tytułu (podtytułu, czasem nadtytułu), leadu oraz tekstu właściwego. Dla nas najważniejsze są trzy człony ? tytuł, lead oraz treść.
Tytuł musi przyciągać. Dziennikarze nie piszą tytułów wprost, lecz zazwyczaj bazują na grze słów. Kiedy będą pisać o tym, że skradziono pieniądze malwersantowi nie nazwą tego tekstu:
Marek G. ? mężczyzna, który wcześniej naciągnął bank BPH za pomocą oscylatora został oszukany.
Napisaliby po prostu:
Oszust oszukany.
Pamiętajmy, że tytuł ma na celu przyciągnięcie uwagi. Można stosować w nim różne chwyty. Np. ?Małysz na dopingu!? ? pisząc o IV ligowym piłkarzu Robercie Małyszu. Na naszym portalu tytuł nie może być tak enigmatyczny, ponieważ na stronie startowej są zamieszczane same tytuły i wypada określić odbiorcy z jaką tematyką przyjdzie mu się zetknąć. Nie znaczy to oczywiście, że wszystkie mamy pisać tak samo. Przeciwnie ? bądźcie kreatywni!
Druga ważna rzecz to lead. Lead, według zasad dziennikarskich, nie powinien być dłuższy niż 4,5 linijki i powinien odpowiadać - w skrócie - na najważniejsze pytania całego tekstu. Spowodowane jest to faktem, iż wiele osób czyta wyłącznie leady, omijając resztę informacji. Na naszym portalu lead może wynosić 7 linijek. Jest to wymuszone wielkością obrazków, które wrzucamy do Wieści. Należy o tym pamiętać. Mój przykład o Achai to właśnie lead. Wiemy o co chodzi, ale detali możemy dowiedzieć się w części właściwej informacji.
Ów tekst właściwy uzależniony jest od gatunku, w którym piszemy informację. Jeśli jest to news, flesz lub wzmianka to tak naprawdę tekst uzupełniający nie jest konieczny. Jeżeli jest to notatka ? gatunek bardziej rozbudowany - to podajemy dalsze szczegóły. Np. informacje o innych książkach autora, zamieszczony fragment, opis książki, etc. To jest właśnie notatka. Co jest dobrym tematem na news? Zmiana - tak w skrócie można to określić. Nie piszemy o tym co jest, lecz o tym co było lub co będzie. Nie jest informacją taki oto tekst:
Boży bojownicy wciąż leżą na półkach.
Natomiast informacją jest stwierdzenie:
Właśnie wyprzedano ostatni egzemplarz Bożych bojowników.
Oczywiście nie każda zmiana to news. Należy starać się trafiać w sensację. Najlepiej napisać o Gołocie lub Papieżu, lecz dobry dziennikarz powinien unikać niskolotnych tematów.
Jeżeli jesteście nadal głodni informacji ? polecam książki Nowa retoryka dziennikarska (Walery Pisarek) oraz Gatunki dziennikarskie (podręcznik akademicki wyd. Akademickie i Profesjonalne), lecz ten zbiór podstawowych zasad w zupełności powinien wystarczyć by rozpocząć pracę jako newsman.